حسين مير حيدر
186
معارف گياهى ( فارسى )
گرفته ورقورق كرده در سركه ريخته بجوشانند تا كاملا پخته و در آن حل شود ، سپس آن را با فشار صاف نموده و مصرف نمايند . اگر مرّ بهطور خالص مصرف شود براى سستى معده ، رفع رطوبات آن ، تحليل بادهاى معده ، تحليل خون منجمد در رحم و تسهيل دفع زردآب و بلغم و همچنين براى زخمهاى معده ، دلپيچه ، ورم طحال ، درد كليه و مثانه مفيد است . استفاده از ضماد آنكه با سركه رقيق و صمغ لاذن و روغن مورد درست شود ، براى رشد و تقويت مو مفيد است و موجب انبوهى آن شده و مانع ريختن مو مىشود و اگر با آب ترب مخلوط شود براى بهق و كلف « 1 » و فروكش كردن خال صورت و تحليل خون منجمد زير پوست نافع است . مصرف مرّ به علت گرمى زياد آن براى اشخاص گرممزاج مضرّ است بخصوص مضرّ مثانه مىباشد . در گزارش ديگرى آمده است كه از مرّ مكى مانند عوارض محرك و مقوى در استعمال داخلى ، استفاده مىكنند ، مخصوصا در مورد دردهاى سر معده ، ناراحتىهاى معده « 2 » و در كلروز كه بيمارى زردى در اثر كمخونى است ، مفيد مىباشد . همچنين در رفع اخلاط سينه ، رفع زكامهاى مزمن ، در مراحل اوليهء بيمارى سل ، در بيمارى كمى ويتامين C « 3 » مصرف داخلى آن در اغلب موارد شفابخش است . براى آنژينهاى قانقرايايى ، سياهسرفه و قانقرايا نيز استعمال مىشود . مرّ از اجزاء تركيب اغلب خمير دندانهاى اروپايى است و معتقدند كه بر ضد باكترىهاى دهان مفيد است . و مانع فساد و كرمخوردگى مىشود . در برخى از فروشگاههاى فرآوردههاى طبيعى در امريكا يك تركيب تجارتى آن به نام Merfluan عرضه مىگردد . درختچه توليدكنندهء مرّ را مرّان نامند . در مورد خواص قسمتهاى مختلف درخت شامل عصارهء برگ آن نيز خواصى ذكر شده است ، از جمله معمول است اگر 5 گرم عصارهء برگ آن را با سركه رقيق بخورند براى سم افعى گزيده ترياق مؤثرى است و با
--> ( 1 ) . كلف - لكه سياهرنگ كوچكى بر اندام انسان يا خالهايى مانند دانه كنجد كه در صورت پديد آيد ( لكههاى خورشيدى نيز كلف گفته مىشود ) . بهك - بهق - پيسى ظاهر پوست كه در فارسى بهك گويند . فرق آن دو - كلف املس است يعنى نرم و برّاق است ولى بهق زبر است . ( 2 ) . Gastralgie ( 3 ) . Scurvy